Afvalscheiding verbeteren bij hoogbouw

Afvalscheiding verbeteren bij hoogbouw. Een fikse uitdaging maar wel een hele interessante onderzoeksvraag. Daarom wordt er nu in acht grote gemeenten onderzoek gedaan naar hoe je afvalscheiding in de hoogbouw sterk kunt verbeteren.

Waar we nu staan: in Almere en Amsterdam is een nulmeting uitgevoerd en daar is men al even bezig met het beproeven van interventies. In Zaanstad is de nulmeting bijna afgerond en wordt de laatste hand gelegd aan de eerste interventies. De andere gemeenten staan nog even in de startblokken vanwege privacy-perikelen en het testen van de weegapparatuur. Dat gaat om Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Rijswijk en Schiedam.

Verrassing in Almere: daar heeft de nulmeting tot veler verrassing laten zien dat je met de basis op orde (een kleurige, goed verzorgde containerplek en goede voorlichting) al bijna de doelstelling van 100 kg restafval kunt halen. We waren even bang dat de beoogde interventies nauwelijks zoden meer aan de Almeerse dijk zouden kunnen zetten. Maar toch blijkt uit de onderzoeksenquête dat er nog best wat te halen viel. Met veel lef heeft de Almeerse projectleider zich toen hard gemaakt om een werkelijk prachtige voorziening voor in de keuken uit te mogen delen aan een groep bewoners. Niet alleen een GF(T)-bakje maar een combibak met een winkelwaarde van ca. 200 euro, die overigens eigendom blijft van de gemeente. Ongelooflijk dat er dan toch mensen zijn die zo’n aanbod aan zich voorbij laten gaan. We zijn natuurlijk erg benieuwd naar hoe de nieuwe bakeigenaren hun afval zijn gaan scheiden. Horen we nog! Inmiddels wordt de tweede interventie voorbereid (communicatie van de sociale norm).

In Amsterdam had men vóór de pilot op Java-eiland nog geen verzamelcontainers voor GF(T)-afval. Na invoering van het basispakket ten behoeve van de nulmeting bleek al zo’n 40% van de mensen gebruik te maken van de nieuwe voorzieningen: minicontainers met een lichtgroene ombouw en pas-toegang. Om het de bewoners makkelijk te maken had men, als onderdeel van het basispakket, op dringend verzoek van de wethouder, iedereen al een bakje voor in de keuken aangeboden. De interventies in de eerste fase bestonden uit een soort kleinschalig omgekeerd inzamelen: een restafvalcontainer vervangen door een container voor plastics en enkele extra groene containers. Daarnaast werd een groep van mensen bestookt met illustratieve info over het nut van afvalscheiding. In gedragstermen: attitude-beïnvloeding. Ook daar wachten we met spanning op de effectmeting.

Zoals gezegd zorgen nieuwe regels en bewustzijn over privacy voor een “pas” op de plaats in de andere projecten. Inmiddels is samen met juristen een document opgesteld waarin alle overwegingen zijn aangegeven. Gemeenten kunnen daarmee kijken wat ze verantwoord vinden als het gaat om het vergaren en bewaren van persoonlijke gegevens. Het gaat natuurlijk nauwelijks over echt gevoelige informatie, maar ja, regels zijn regels. Ook al zijn ze nog niet helder…

De evaluatie van alle pilots is halverwege 2018. Er moet dan ook nog heel hard gewerkt worden. En dan moet duidelijk worden in welke interventies scheidingsmuziek zit.

Addie Weenk, adviseur Rijkswaterstaat

Mede mogelijk gemaakt door Vereniging Afvalbedrijven, het ministerie van Infrastructuur en Milieu, NVRD, Rijkswaterstaat en een denktank van gedragswetenschappers.

.


Addie Weenk

Addie Weenk
Adviseur VANG-HHA
Rijkswaterstaat