Regie op de Textielketen

2.6 Interne sturing: andere beleidsterreinen en inkoop

In de hoofdstukken hierna wordt beschreven hoe kan worden aangestuurd op de verwerking bij derde partijen (sorteerders en verwerkers).

Gemeenten kunnen echter ook sturen op de kwaliteit van textiel door intern aanknopingspunten te vinden. Dat vergt vaak afstemming tussen verschillende gemeentelijke afdelingen. Het betrekken van een kringloop kan de circulariteit bevorderen, omdat daar vaak de beste kleding wordt ingezameld. De rol van een kringloop moet echter wel worden afgestemd met een mogelijk inzamelaar. Ook het betrekken van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt kan bij textiel goed ingezet worden, omdat zowel de inzameling, sortering en verwerking arbeidsintensieve trajecten zijn afhankelijk van de keuzes die een gemeente maakt.

In het Rijksbrede Programma Circulaire Economie staat beschreven dat Nederland in 2050 geheel circulair moet zijn. Ook voor de textielketen betekent dit: producten worden zo ontworpen dat ze kunnen worden hergebruikt met zo min mogelijk waardeverlies en zonder schadelijke emissies naar het milieu. Op het gebied van textiel zullen nog grote stappen gezet moeten worden voor het circulair inkopen. Dit geldt niet alleen voor private, maar ook publieke organisaties. Gemeenten kunnen intern het goede voorbeeld geven door textiel circulair in te kopen. Dat kan bijvoorbeeld bij het inkopen van bedrijfskleding.

Rijkswaterstaat heeft de werkkleding van stewards van sluizen circulair geleased. In deze pilot zijn de werkkledingpakketten voor 56 sluisstewards voor twee jaar circulair aanbesteed. Hiervoor werd jaarlijks nieuwe werkkleding aangeschaft. De kleding gaat na gebruik terug naar de leverancier voor hergebruik, reparatie en recycling. Hergebruik is mogelijk vanwege de recyclebare polyesterstof.

Gemeenten die zich bezig houden met de aanschaf van BOA kleding kunnen zich aansluiten bij de Buyer Group circulair textiel. Deze groep is bedoeld voor (publieke) opdrachtgevers die duurzaamheidsambities concreet willen maken bij de aanschaf van BOA kleding. Daarin worden o.a. gemeenten geholpen met circulariteit, CO2-besparingen en de sociale kant van circulair textiel. De Buyer Group circulair textiel is een van 13 groepen die door het Rijk, IPO, VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) en UVW in 2020 zijn opgestart.

Gemeenten kunnen ook verschillende manieren van afvalinzameling en verwerking combineren door een circulair ambachtscentrum op te richten. Een circulair ambachtscentrum kan ontstaan door de milieustraat intensief te laten samenwerken met één of meerdere werkplaatsen en winkels. Dit werkt het beste op dezelfde locatie. Textiel kan op zo'n centrum in beperkte mate worden gekeurd en daarmee kan herbruikbaar textiel direct naar bijvoorbeeld een kringloopwinkel.

Een aantal beschadigde textielproducten kunnen met behulp van naaiateliers, modeontwerpers, sociale werkvoorzieningen en werkplaatsen gered worden en weer opnieuw verkocht worden. Daarmee wordt een verbinding gelegd tussen afvalbeleid, milieubeleid en participatiebeleid.

In Leidschendam is in 2020 een circulair ambachtscentrum geopend waarbij grondstoffen (ook textiel) zoveel mogelijk hergebruikt worden. Aan het ambachtscentrum zijn ook een reparatiewerkplaats, onderwijsinstelling en kringloopwinkel verbonden. Het centrum is ook gericht op arbeidsparticipatie met een leerwerkbedrijf, dagbesteding en werkervaringsplekken.