Regie op de Textielketen

Inzicht verkrijgen in inzamelmiddelen en de keten

Inzamelmiddelen en keten

De volgende stap is verder inzicht te verkrijgen in de inzamelmiddelen en de keten. Het doel van deze stap is een volledig beeld te krijgen van de verschillende inzamelmiddelen in uw gemeente. Deze inzichten kunnen gebruikt worden om actief te sturen op de veschillende manieren van inzameling. Deze hebben namelijk een grote invloed op de hoeveelheid en kwaliteit van het ingezamelde textiel (zie hiervoor paragraaf 2.2 en 2.3) U kunt hierbij de volgende vragen stellen:

  • Welke inzamelmiddelen of brengpunten worden gebruikt voor textiel?
    • Zakken of wijkcontainers? Zijn wijkcontainers ondergronds of bovengronds? Zijn bovengrondse wijkcontainers met handlos?
  • Hoe ziet de huidige inzamelstructuur eruit?
    • Wordt de daadwerkelijke inzameling (het legen van de containers/huis-aan-huis inzamelen) (soms) uitgevoerd door een onderaannemer?
    • Worden de inzamelpunten met een kraanauto geleegd? Kan het anders?
    • Wordt er aan huis ingezameld?
    • Kan men textiel naar de milieustraat brengen?
    • Wordt er met een collectevergunning gewerkt?
  • Hoe wordt ingezameld textiel getransporteerd?
    • Is dit met grote of kleine(re) wagens?
    • Is dit met open of gesloten laadbakken?
  • Hoe ziet de huidige verwerking en sortering eruit?
    • Ziet de gemeente toe of de sortering gebeurt volgens de afspraken?
    • Haalt de inzamelaar vervuiling eruit en bulkt de inzamelaar de textiel op?
    • Houdt sortering enkel het verwijderen van vervuiling in of wordt er ook fijngesorteerd?
    • Zijn de afspraken duidelijk? Is er een contractmanager die actief de afspraken bewaakt?
    • Waar komt vervuiling nu in beeld? Is het wenselijk dat dit eerder in het traject gebeurt, bijvoorbeeld al direct bij de inzameling?
  • Bij textielinzameling geldt: 'the devil is in the details'. Om de inzameling en verwerking te optimaliseren dient u in gesprek te gaan over de onderwerpen die hier genoemd zijn. De inzameling en verwerking van hoogwaardig textiel is afhankelijk van een aantal stappen in de keten. Met name het type inzamelmiddel, transport en het toezien op fijnsortering zijn van belang voor het mogelijk maken van hoogwaardige recycling.
  • Ga daarom met uw inzamelaar, sorteerder en verwerker in gesprek. Zie erop toe dat de inzamelaar bewuste keuzes heeft gemaakt over de wijze van inzamelen en het vervoer. Gemeenten kiezen meestal de inzamelmiddelen, zeker als het ondergrondse containers betreft. Zorg dat u in het gesprek een beeld krijgt van problemen en maak afspraken over een optimalisering.
  • Inzameling, sortering en verwerking is (wanneer er sprake is van een uitbestede dienst) vastgelegd in contracten en overeenkomsten. Tegelijkertijd is het zo dat ook inzamelaars, sorteerders en verwerkers baat hebben bij een optimalisering van de inzamelstructuur en afzet van hoogwaardig textiel.
  • Door een antwoord te krijgen op de vorige vragen en de kennis uit paragrafen 2.2 en 2.3 en de informatie op de volgende pagina voor te leggen aan uw inzamelaar, sorteerder en verwerker, kunt u inzicht krijgen in de wijze waarop de keten is ingericht en hoe deze geoptimaliseerd kan worden.

Er is veel discussie over het beste inzamelmiddel. Is dat inzameling van textiel met een bovengrondse of met een ondergrondse container?

En wat heeft de voorkeur wat betreft het legen van de containers: is dat mechanische lediging (onderlossend) of met handlos waarbij ter plekke een eerste selectie op vervuiling plaatsvindt?

Aan elke inzamelmethode haken en ogen zitten die mogelijk kunnen leiden tot vervuiling.

In het hoofdstuk over het instrument inzameling zijn de voor- en nadelen van verschillende inzamelmiddelen beschreven. De volgende praktische tips kunnen gebruikt worden in het overleg met uw inzamelaar of bij (het inrichten van) een aanbesteding:

  • Bij een vermoeden van verschil tussen onder- en bovengrondse containers wat betreft mate en type vervuiling, kunnen sorteeranalyses uitsluitsel geven.
  • Indien er sprake is van een hoog vervuilingspercentage bij ondergrondse containers, vraag de inzamelaar naar de link met nat textiel en/of de aanwezigheid van kussens en dekbedden. Voer een sorteeranalyse uit van wat de sorteerder aanmerkt als vervuiling om zo uitsluitsel te krijgen over de verhouding textiel-vreemde vervuiling, textiel-gebonden vervuiling, textiel waarin andere materialen zijn verwerkt en grote losse stukken textiel.
  • Indien nat textiel niet het gevolg is van rijden met een open laadbak, treed dan in overleg met de leverancier van de textielcontainer om vast te stellen hoe het kan dat textiel in de container nat wordt en welke oplossing men ziet.
  • Beslis over de grootte van de inwerpopening van ondergrondse containers. Maak de opening niet te klein, maar niet groter dan 60 liter.
  • Stel een protocol op hoe bij handlos de grofsortering dient plaats te vinden. Denk hierbij aan wat praktisch gezien ter plekke uit de container gehaald kan en moet worden, hoe de inzamelaar dit vaststelt en wat met de vervuiling wordt gedaan.
  • Onderzoek de arbeidsbelasting indien er sprake is van handlos.
  • Bij de keuze voor het type container en de wijze van inzameling spelen ook andere overwegingen een rol: wat past in de openbare ruimte, zijn er mogelijkheden of wensen om personeel in te zetten voor handlos en wat zijn de financiële middelen?

In veel gemeenten functioneren milieu- of wijkparkjes waar meerdere containers staan voor verschillende afvalstromen. Het biedt de inwoners gemak om op één plek meerdere afvalstromen kwijt te kunnen.

De vraag is of de aanwezigheid van containers voor andere afvalstromen, met name restafval, er toe leidt dat dit andere afval ook in de textielcontainer terechtkomt en leidt tot extra vervuiling.

Mede bepalend voor het gebruik van de textielcontainer als afvalcontainer is ook hoe de containers eruit zien (schoon en fris) en hoe duidelijk wordt gemaakt wat in welke container hoort.