Afvalcoaches vergroten draagvlak voor nieuwe VANG-maatregelen


Almelo en Enschede werken met eigen systemen aan de VANG-HHA-doelstellingen van een ‘Afvalloos Twente’: 90% afvalscheiding en 50 kilo restafval per persoon in 2030. Met het project Afvalcoaches trekken ze samen op. 'Ze spreken de taal van de inwoners en helpen weerstanden wegnemen.'

Waar Enschede kiest voor diftar en omgekeerd inzamelen, gebruikt Almelo vooral een serviceprikkel om meer afvalscheiding en minder restafval te stimuleren. Het afvalscheidingspercentage lag eind 2015 voor beide gemeenten nog onder de 50%. Sinds oktober 2015 haalt inzamelaar Twente Milieu niet eens in de twee, maar eens in de vier weken het restafval aan huis op. Inwoners kunnen plastic, metalen en drankenkartons naar de milieupleinen brengen bij verschillende winkelcentra. Net als Enschede zal Almelo op termijn omgekeerd inzamelen invoeren.

Persoonlijke benadering

'Minder service stuit in eerste instantie op weerstand en dat snappen we heel goed', zegt Karin Fakkert, beleidsmedewerker bij de gemeente Almelo. 'Als gemeenten wilden we die weerstand graag wegnemen. Enerzijds door ze uit te leggen waarom we onze maatregelen nemen. Anderzijds door mee te denken om de problemen te helpen oplossen die ze door de veranderingen ervaren.'

Mirian Kock, senior beleidsadviseur in Enschede, beaamt dat: 'Wij hebben nog echte stappen te zetten en gaan per 2017 over op diftar en in 2019 naar omgekeerd inzamelen. Dat zijn echte systeemwijzigingen. Hoe kun je mensen daarin het beste begeleiden en het draagvlak vergroten?' Volgens Kock past een persoonlijke benadering hier extra goed bij, omdat het om zoveel informatie gaat. 'Een afvalcoach spreekt de gewone taal van de mensen. Hij luistert, legt uit en zoekt met inwoners naar oplossingen. Dat is veel minder afstandelijk dan een brief van het college.'

Succesvol samenwerken

Enschede en Almelo overleggen samen al veel op afvalgebied. Fakkert: 'We hebben andere systemen, maar gebruiken dezelfde inzamelaar en delen dezelfde doelstellingen.' Almelo voert sinds eind 2015 het nieuwe ophaalsysteem per buurt in. Twee afvalcoaches lopen dan de eerste weken rond in de wijk en staan bij de milieupleinen om mensen te helpen en vragen te beantwoorden. Verder zijn de coaches aanwezig bij informatiebijeenkomsten en komen ze op verzoek zelfs bij de mensen thuis.

In Enschede staat de pilot in de startblokken. Kock: 'De raad heeft kort geleden aanvullende keuzes gemaakt, zoals het gratis aanbieden van gft. Met het complete beeld dat we nu hebben kunnen we binnenkort starten. De twee afvalcoaches die we delen met Almelo kunnen we naar schatting 20 uur per week inzetten. De inzet zal een combinatie zijn van hulp op afroep en zichtbaar rondlopen in de wijk. Mogelijk trekken ze straks ook samen op met de handhavers, in de ‘hardnekkige’ wijken.'

In Almelo is de invoering van het nieuwe systeem al een succes. De hoeveelheid restafval is sinds de start met bijna 40% gedaald en het aantal kilo’s plastic en gft dat gescheiden wordt aangeleverd is erg gestegen. Andere gemeenten in de Twentse regio tonen ook steeds meer interesse en dat zorgt er onder meer voor dat Twente Milieu twee extra coaches opleidt.

Anderen stimuleren

Interregionaal hebben alle Twentse gemeenten de doelstellingen van een afvalloos Twente onderschreven. Om de samenwerking en gezamenlijke ambitie van Almelo en Enschede te benadrukken tekenen de twee gemeenten begin juli ook samen het Bestuursakkoord. Kock: 'Goed dat je zo je afspraken nog eens extra kunt bevestigen. Ook is het een positieve boodschap die andere gemeenten kan stimuleren. Uiteraard een communicatiemoment voor onze inwoners om de afvalcoach onder de aandacht te brengen!' Fakkert: 'Om in een keer alles te veranderingen is lastig, maar zo’n akkoord helpt als je aangeeft welke richting je op wilt. Het helpt verder om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen en aan je afvaldoelen te werken. In de praktijk mag iedereen daar best zijn eigen afwegingen in maken. Wij laten zien dat je ondanks dat prima samen dingen op kunt pakken. Je houdt elkaar vast, maar schrijft de ander niets voor.'

Meer weten?

Kijk voor meer informatie over de Twentse afvalcoaches op de website van Twente Milieu.


Afvalcoach 5

De afvalcoach geeft tips aan buurtbewoners.

Afvalcoach 2