‘Beleid voor huishoudelijk afval brengt je bij mensen in de keuken’


Wethouder en prominent VNG-lid Isabelle Diks zag in 2016 steeds meer bestuurlijk draagvlak voor de VANG-HHA-doelstellingen ontstaan. Regionale ambassadeurs moeten in 2017 zorgen voor verdere ondersteuning. ‘Meer draagvlak begint bij samen het gesprek aangaan.’

“Op het gebied van de doelen voor minder en beter gescheiden huishoudelijk afval is 2016 voor Nederlandse gemeentebestuurders een druk jaar geweest. De VANG-HHA-doelstellingen blijken bestuurlijk breed te worden gedragen. Via verschillende beleidsmaatregelen zullen ze verder worden uitgerold. De resultaten verschillen nog enorm. Er zijn gemeenten die op 30 kilo per persoon zitten en gemeenten die nog boven de 300 kilo komen.”

Veel bereidheid om na en mee te denken

“De bereidheid om mee en na te denken is groot. Goed omgaan met huishoudelijk afval leeft sterk bij steeds meer inwoners, neem een initiatief als 100-100-100, maar ook bij heel veel bestuurders. Dat merken we ook tijdens de verschillende bijeenkomsten die we als VNG dit jaar hebben georganiseerd om het thema te bespreken. Hoe je afval als onderdeel van de circulaire economie in goede banen leidt, is ook complex. Wat ik bijvoorbeeld heb gemerkt als wethouder van Leeuwarden, is dat je in het stadhuis bezig bent met afvalbeleid, maar vanwege de directe effecten eigenlijk bij mensen in de keuken staat. Gemeentelijk afvalbeleid begeeft zich dus in de persoonlijk levenssfeer van inwoners en komt op die manier heel dichtbij. Het is dus ook een privékwestie als je wilt dat mensen zich op een bepaalde manier gedragen.”

Niet voorschrijven, maar draagvlak vergroten

“Zelf denk ik dat we ons gemeentelijk zeker niet belerend moeten gedragen, maar mensen meer inzicht moeten geven in hun gedrag. Hen laten zien hoe goed ze hun afval wel of niet scheiden. Of beter, hóe ze het moeten scheiden, want verpakkingen worden ook steeds ingewikkelder. Geef als gemeente je inwoners dus goede voorlichting over de waarde van grondstoffen. Informeer ze over wat er gebeurt met afval dat je niet goed weggooit. Door bijvoorbeeld glas, textiel, papier of gft bij het restafval te gooien, ben je twee keer een dief van je eigen portemonnee. Een keer, omdat je niet de opbrengst van het glas ontvangt. De tweede keer, omdat de gemeente meer moet betalen voor de verbranding van restafval. In mijn eigen gemeente merk ik dat draagvlak op huishoudensniveau steeds begint bij met elkaar in gesprek gaan. Geef mensen dus de ruimte om in wijken en buurten met alternatieven te komen. Wanneer je gezamenlijk met elkaar voor dezelfde doelstellingen gaat, blijken oplossingen vaak al verrassend dichtbij.”

Ervaringen delen en elkaar ontmoeten

“Vooral de stedelijke gebieden hebben nog veel te winnen. De uitdaging is logistiek, maar ook bestuurlijk behoorlijk groot. Daarom willen we als VNG in 2017 met het VANG-programma zoveel mogelijk best practices met elkaar blijven delen en zorgen dat mensen elkaar ontmoeten. Via onze bijeenkomsten, de website en onze regionale ambassadeurs. Hoe dichter we het verhaal bij inwoners en bestuurders kunnen brengen, hoe meer kans op succes om overal de doelstellingen te realiseren.”


Isabella Diks

Isabelle Diks is onder meer wethouder in Leeuwarden en lid van de commissie Milieu, Mobiliteit en Energie van de VNG. Binnen deze commissie is ze ook lid van de werkgroep Afval.