Van doggybag tot lespakket


Gemeente Boxtel gaat met 35 supermarkten en restaurants en 8 basisscholen de strijd aan tegen voedselverspilling. De samenwerkende partijen hebben zich laten inspireren door een recente Franse wet tegen voedselverspilling. In een motie en een convenant zijn begin 2016 formele afspraken vastgelegd die moeten leiden naar bewustere consumenten en minder voedselverspilling.

Initiatiefnemer Stefan de Nijs van de partij Combinatie 95 las dat bijna 225.000 mensen in Nederland honger lijden. ‘Omgerekend naar Boxtel komt dat overeen met 400 mensen die dagelijks honger lijden. Dit komt ook ongeveer overeen met het aantal klanten van de voedselbank. Als je weet dat volgens de Food & Agriculture Organization van de Verenigde Naties 33% van al het geproduceerde voedsel weggegooid wordt, dan is dat extra schrijnend. Ik wilde dat de gemeente hier iets aan ging doen.’

Krachtig signaal

Zeven van de acht politieke partijen in Boxtel stonden positief tegenover het initiatief. In tweetallen bezochten de raadsleden alle potentiele supermarkten, restaurants en scholen om samen en vrijwillig afspraken te maken. De Nijs: ‘Veel Boxtelse ondernemers en scholen besteden al veel aandacht aan voedselverspilling, maar met elkaar kun je een nog veel krachtiger signaal afgeven. Zo geven we met elkaar het goede voorbeeld dat we rekening houden met mens, milieu en maatschappij.’

Met het initiatief hoopt De Nijs meer bewustwording bij de bewoners van Boxtel creëren, want tweederde van de voedselverspilling vindt plaats in particuliere huishoudens.

Franse wet

In totaal hebben 35 restaurants en supermarkten en bijna alle basisscholen het convenant ondertekend en geven hiermee aan dat ze meedoen. De gezamenlijke afspraken zijn in januari 2016 vastgelegd in een convenant, met daaropvolgend een gezamenlijk persmoment op 22 februari 2016. De inhoud van het convenant is deels gebaseerd op een onlangs aangenomen Franse wet tegen voedselverspilling (zie kader).  Verschillende ondernemers nemen directe maatregelen om voedselverspilling tegen te gaan en bewustwording te vergroten. Zo gaan restaurants hun klanten doggybags aanbieden als zij het eten niet op hebben gekregen. Albert Heijn laat de producten die over de houdbaarheidsdatum zijn in het sorteercentrum uitsorteren zodat deze tot groene stroom verwerkt worden. Producten die nog ten minste 3 dagen houdbaar zijn gaan naar de voedselbank. De overkoepelende schoolorganisatie Sint-Christoffel in Boxtel heeft per leerjaar een aangepast lesprogramma over voedselverspilling ontwikkeld. Ruim 150 leerkrachten van alle acht groepen maakten tijdens een speciale dag samen een lessenserie per leerjaar over voedselverspilling. Groep 1 en 2 nemen de fruitkring als uitgangspunt, kinderen uit groep 3 bedenken een oplossing om minder afval in de pauze te maken en in groep 6 houden de kinderen een voedselverspillingsdagboek bij.

De Nijs: ‘Wij hopen dat al deze afspraken direct resulteren in minder voedselverspilling bij de deelnemende partijen. De consumenten, waar een heel groot deel van voedselverspilling thuis wordt veroorzaakt, komen op verschillende plekken in aanraking met het onderwerp voedselverspilling. In het restaurant, door verhalen van hun kinderen en wanneer ze inkopen doen in de supermarkt. Deze signalen leveren een bijdrage aan de bewustwording waardoor de consument hopelijk thuis ook minder voedsel gaat verspillen in de toekomst. Want dat voorkomt veel onnodige CO2-uitstoot, energie- en waterverspilling en zelfs ontbossing.'


Ondetekening convenant Boxtel 4

Afspraken uit het convenant

Afspraken met supermarkten

  1. Geen voedingsmiddelen (meer) weg te gooien.
  2. Geen voedingsmiddelen (meer) ongeschikt te maken voor consumptie.
  3. Onverkochte voedingsmiddelen ter beschikking te stellen voor consumptie via liefdadigheidsinstellingen zoals de Voedselbank.
  4. Voedingsmiddelen die hiervoor niet geschikt zijn te verwerken tot veevoer, energie (door vergisting) en/of compost.

Afspraken met restaurants

  1. Alle klanten die hun bord niet leegeten aan te bieden om het overschot in doggybags mee naar huis te nemen.

Afspraken met scholen

  1. In hun onderwijsprogramma aandacht te besteden aan voedselverspilling.

Wet in Frankrijk tegen voedselverspilling

De nieuwe wet in Frankrijk moet voorkomen dat supermarkten nog langer eetbaar voedsel weggooien. Supermarkten moeten voedsel dat over de datum is, maar wel nog prima te eten is, aan een goed doel zoals de voedselbank geven, of doneren zodat er dierenvoedsel of compost van gemaakt kan worden. Ze moeten bovendien een contract met een liefdadigheidsinstelling aangaan om het doneren van voedsel makkelijker te maken.