Hoe kozen Gouda en Steenbergen een ander inzamelsysteem?


De gemeenten Gouda en Steenbergen hebben vrij recent gekozen voor een ander afvalinzamelingsysteem. De eerste heeft gekozen voor diftar, de tweede voor omgekeerd inzamelen. Hoe hebben ze allebei hun keuze bepaald?

Hans Rijzenga (Gouda) en Carien Free (Steenbergen) zijn als beleidsmedewerkers betrokken bij de ontwikkelingen en veranderingen op huishoudelijk afvalgebied in hun gemeente.

Wanneer wordt het nieuwe systeem in uw gemeente ingevoerd?

Hans Rijzenga, senior beleidsmedewerker beheer openbare ruimte in Gouda: “De start van ‘Afval scheiden loont’ in Gouda staat gepland voor de tweede helft van 2017. We zijn nu bezig om alle voorbereidingen te treffen. Met de raad om tafel voor de vaststelling van tarieven, bestaande containers chippen en de verordening aanpassen. Daarnaast ontwikkelen we nu een communicatietraject om alle bewoners mee te nemen.”

Carien Free, beleidsmedewerker Reiniging bij gemeente Steenbergen: “We starten begin 2018 in de hele gemeente. We werken nu onder meer aan een locatieplan dat we in concept wijkgericht gaan presenteren aan de bewoners. Zij kunnen hierop reageren en eventueel een wijzigingsvoorstel doen.”

Waarom heeft uw gemeente voor dit systeem gekozen?

Rijzenga: Twee jaar geleden heeft de gemeenteraad zelf een maatschappelijke vergroeningsagenda vastgesteld met onder meer een streefpercentage van 75 procent afvalscheiding in 2020. Gouda heeft hierin nog een aantal stappen te zetten. We hebben gekeken naar de resultaten van andere gemeenten. Ook hebben we eerder een proef gedaan met omgekeerd inzamelen. We starten nu eerst met diftar. Eventueel combineren we dat later met omgekeerd inzamelen.”

Free: “De VANG-doelstellingen en de grote hoeveelheid restafval per inwoner zijn de aanleiding. Op het gebied van afvalscheiding en minder restafval gebeurt in Steenbergen nog niet genoeg. Burgers kunnen wel kleinere restafvalcontainers krijgen voor een besparing van 64 euro op jaarbasis, maar we moeten iets meer doen. We hebben als gemeente daarom drie scenario’s door laten rekenen op basis van milieurendement, serviceniveau en kosten, de zogenaamde afvaldriehoek. Uiteindelijk blijkt omgekeerd inzamelen voor ons het beste startpunt. Een tarief op restafval houden we nog achter de hand, als uit de evaluatie na een jaar blijkt dat dit gewenst is.”

Hoe heeft uw gemeente het verder bestuurlijk aangepakt?

Rijzenga: “Diftar was al iets waar het college van Gouda aan dacht. Als gemeente hebben we daarom een voorstel voor de raad gemaakt. Hierin hebben we onze leden ook meegenomen. Zo heeft de wethouder de raad onder meer uitgenodigd voor een excursie naar de scheidingsinstallatie van Suez in Rotterdam en Zuidplas (de medeaandeelhouder van inzamelaar Cyclus). In deze buurgemeente wordt diftar al enkele jaren succesvol toegepast. De raadsleden vonden dat ook erg nuttig om een oordeel te kunnen vormen. Uiteindelijk heeft de gemeenteraad zelf de uitgangspunten opgesteld en is iedereen akkoord gegaan.”

Free: “Steenbergen heeft een beeldvormende raadsvergadering georganiseerd voor de inwoners en hun vertegenwoordigers. Hierin hebben we de drie scenario’s gepresenteerd. Uit deze vergadering kwam geen duidelijke keuze naar voren, wel verschillende uitgangspunten. Die zijn meegenomen in het beleidsplan Van Afval Naar Grondstof 2016-2020. Daarbij hebben het college en de raad gekozen voor het derde scenario: omgekeerd inzamelen zonder diftar. Een jaar na de invoering wordt er een evaluatie gehouden. De VANG-doelstelling, 100 kilo restafval in 2020, is als ambitie opgenomen in het beleidsplan.

Hoe zorgt u voor draagvlak onder de inwoners?

Rijzenga: In Gouda hebben we wijkteams. Daar hebben we gesprekken mee gehad en we hebben ze ook meegenomen op excursie. Daarnaast hebben we inloopavonden voor de bewoners gehouden. Je ziet dan dat mensen ook echt zelf gaan nadenken. Zeker omdat goed scheiden ook minder kosten betekent. Omdat we relatief veel hoogbouw hebben in Gouda gaan we daar nog extra kijken naar de spreiding van verschillende containervoorzieningen, om het voor die bewoners ook goed te doen te maken.”

Free: “We hebben al een traject achter de rug, met de beeldvormende raadsvergadering voor onze inwoners. Verder gaan we een communicatieplan opstellen om onze inwoners goed te informeren. Hierbij gaan we onder meer gebruik maken van onze sorteeranalyses. Hiermee kunnen we goed laten zien dat er nog zoveel te winst te behalen valt op het gebied van grondstoffen scheiden en hergebruiken.”

Welke tips heeft u voor andere gemeenten?

Rijzenga: “Ik heb gemerkt dat je mensen meer motiveert met financiële prikkels dan met milieubesparingen. De afvalvoorziening wordt voordeliger en de heffing gaat omlaag. Daar haal je meer mensen mee over de streep, ook in de raad. Verder is Cyclus het project 100-100-100 gestart, dat is ook een aanrader. Mensen maken zo kennis met de praktijk en het thema gaat meer leven.”

Free: “Een keuzemogelijkheid met doorgerekende inzamelscenario’s biedt goede kansen voor een nieuw beleid, in ons geval omgekeerd inzamelen. Verder hadden we erg ingezet op de beeldvormende raadsvergadering als uitgangspunt voor ons voorstel. Alleen bleek dat er niet een duidelijke keuze werd gemaakt. Op die manier werkt inspraak dus niet per se.”

Meer weten over de nieuwe aanpak in Gouda of Steenbergen?

Neem dan contact op met Hans Rijzenga via hans.rijzenga@gouda.nl of Carien Free via c.free@gemeente-steenbergen.nl.


Gouda.HR

Boven: Hans Rijzenga, Gouda

Onder: Carien Free, Steenbergen

Profielfoto C.Free-incl uitslag sorteeranalyse