De Lunchbox voor Opscheppers


Voedselverspilling draagt voor een groot deel bij aan de hoeveelheid restafval van Nederlandse huishoudens. Gemiddeld gooien we jaarlijks 47 kilo goed voedsel per persoon weg. Rijkswaterstaat heeft daarom onderzoek laten doen, en het blijkt dat veel gemeenten die verspilling tegen willen gaan. Een mogelijk concept hiervoor is ‘de Lunchbox’.

De programma’s VANG - Huishoudelijk Afval en het Rijksbrede programma voor de Circulaire Economie zetten sterk in op minder restafval en betere afvalscheiding. Voedselverspilling terugdringen kan een belangrijke bijdrage leveren aan de doelstellingen van 100 kilo restafval per persoon en 75% afvalscheiding in 2020.

Behoefte aan ondersteuning

Rijkswaterstaat peilde in een recent onderzoek (zie kader rechts) een grote behoefte onder gemeenten om werk te maken van voedselverspilling en aan ondersteuning hierbij. Rijkswaterstaat heeft daarom met onderzoeksbureau Schuttelaar & Partners, Milieu Centraal en het Voedingscentrum hiervoor een concept ontwikkeld: de Lunchbox voor Opscheppers.

Inspirerend concept

De Lunchbox helpt een gemeente helpen bij de aanpak van voedselverspilling bij haar inwoners. De Lunchbox geeft inzicht in maatregelen die getroffen kunnen worden, en hoe gedragsbeïnvloeding kan worden toegepast. Ook wordt inzichtelijk gemaakt waar zich kennishiaten bevinden over het meetbaar maken van voedselverspilling op gemeenteniveau.

Zo werkt het

In de lunchbox vind je:

  • Een menu (zie kader rechts) met een heldere uitleg waarom werken aan voedselverspilling zo belangrijk is en wat de rol van een gemeente en afvalinzamelaar kan zijn.
  • Een beslisboom die helpt bij richting geven hoe je voedselverspilling bij inwoners kunt aanpakken.
  • Een overzicht van bestaande initiatieven waar je als gemeente en inzamelaar bij kunt aanhaken.
  • Relevante feiten en cijfers over hoeveelheden verspild voedsel en de bijdrage aan de hoeveelheid restafval die wethouders en beleidsmedewerkers een inhoudelijke leidraad kunnen geven aan de vergadertafel.
  • Een houten vork, lepel en servet zodat de lunchbox ook nog echt kan worden gebruikt.

Voor de uitrol van de lunchbox zijn er 2 fases:

  1. Alle gemeenten krijgen de lunchbox bezorgd via een fietskoerier die ervoor zorgt dat de lunchbox bij de juiste beleidsmedewerker of wethouder terecht komt. Zo kan er op een laagdrempelige manier worden gestart met de aanpak van voedselverspilling. Via een nieuwsbericht of andere PR kan hier aandacht aan worden besteed.
  2. De Estafette, hierbij wordt de lunchbox verder uitgerold en krijgen een aantal gemeenten die actief zijn op het thema voedselverspilling een award. Vervolgens kunnen zij een andere gemeente uitdagen ook hiermee aan de slag te gaan en de award doorgeven. Rondom dit event zullen bredere communicatiekanalen worden gebruikt.

Aan de slag met voedselverspilling?

Stuur dan een mail naar vanghuishoudelijkafval@rws.nl. Kijk voor meer inspirerende voorbeelden op de website vang-hha.nl.


RWS peilde behoeften Nederlandse gemeenten

Uit een behoeftepeiling onder 390 gemeenten en 30 afvalinzamelaars en reinigingsdiensten blijkt dat de interesse voor het thema voedselverspilling hoog is. 149 gemeenten en 12 afvalinzamelaars hebben de enquête ingevuld en teruggestuurd. Bijna de helft van de gemeenten (43%) heeft in het verleden wel actie ondernomen om voedselverspilling bij haar inwoners te reduceren. Voorbeelden van maatregelen zijn communicatiecampagnes, de Foodbattle en het initiatief 100-100-100.

Voedselverspilling en beleid

Bij gemiddeld 66% van de respondenten maakt voedselverspilling (voorkomen) geen onderdeel uit van het gemeentelijk beleid. Hierdoor missen gemeenten naar eigen zeggen een kader om maatregelen te nemen, terwijl ze het onderwerp wel belangrijk vinden. De meerderheid van de respondenten wil in de toekomst wel aandacht aan voedselverspilling besteden. Gemeenten staan hier voor 54% positief tegenover, afvalinzamelaars zelfs voor 75%. Ze wijzen de consument aan als de belangrijkste partij die iets tegen voedselverspilling kan doen.

Hulp bij kansrijke initiatieven

Gemeenten, afvalinzamelaars en reinigingsdiensten geven aan dat zij bij de aanpak van voedselverspilling ondersteuning kunnen gebruiken. Die zien zij het liefst bij initiatieven die zij als het meest kansrijk zien. Dit zijn maatregelen die: 1) bewustzijn en kennis vergroten rond voedsel inkopen, bewaren en kliekjes gebruiken, 2) consumenten de milieu- en financiële gevolgen van voedselverspilling duidelijk maken en 3) initiatieven die gericht zijn op educatie. Verder zouden gemeenten graag kunnen aansluiten bij landelijke campagnes.

Opschepbox

MENU

VOORGERECHT

Hoeveel kilo vermijdbare etensresten zit er in uw gemeente nog in het huishoudelijk restafval? Laat een sorteeranalyse uitvoeren om er achter te komen hoeveel vermindering van voedselverspilling kan bijdragen aan de ambitie voor 100 kg restafval per persoon per jaar.

HOOFDGERECHT

Elke schakel in de keten kan een steentje bijdragen aan het voorkomen van voedselverspilling. Van boer naar supermarkt tot consument. Als gemeente kunt u bijdragen aan het vergroten van de bewustwording en gedragsverandering bij inwoners. Deze lunchbox zit vol inspirerende activiteiten die u kunt organiseren.

NAGERECHT

Gaat de gemeente iets organiseren? Deel dit dan op www.vang-hha.nl en sluit je aan bij de Grootste Opschep Gemeenten van Nederland.