Preventie stimuleren met levensstijl en afvalprofiel


ROVA doet met de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) onderzoek naar ‘feedback op maat’ in haar communicatie rond huishoudelijk afval. Zo wil de organisatie verschillende typen inwoners in de toekomst zo goed mogelijk kunnen motiveren om nog beter afval te scheiden en te voorkomen. “Preventie vraagt om een gerichte gedragsaanpak.”

De afvalinzamelaar is al jaren actief om te zorgen dat de inwoners van haar 23 deelnemende gemeenten zo min mogelijk restafval produceren en zo veel mogelijk afval scheiden. In veel gemeenten is zowel de inzamelmethode ‘omgekeerd inzamelen’ als het diftar-systeem ingevoerd. Woordvoerder Erik van Cuyk: “We zetten tijdens die verandering in op voorlichting die laagdrempelig en begrijpelijk is. Zo haal je de meeste weerstand weg.”

Klein beginnen

Met succes, want al snel overstijgen de resultaten voor huishoudelijk afval de landelijke doelstellingen voor VANG-HHA. Sommige gemeenten halen zelfs scheidingspercentages boven de 90%. Preventie is de volgende stap in de afvalhiërarchie. Van Cuyk: “Om inwoners te stimuleren echt die volgende stap te zetten in hun doen en laten vraagt om de juiste gedragsaanpak.”

Voor een proef met ‘stimulerende communicatie op maat’ heeft ROVA de gemeenten Zwolle en Zwartewaterland uitgekozen. “Ze deden het erg goed in de 100-100-100-actie vorig jaar en zijn enthousiast om mee te doen. Het zijn verder gemeenten met verschillende karakters. Beginnen met twee is voor ons ook overzichtelijk. Klein beginnen is het devies.”

Van verkenning naar actie

Een eerste verkenning vindt plaats in de diverse Zwolse wijk Stadshagen met ongeveer 50.000 inwoners. Vier vastgestelde levensstijlen in de wijk worden in deze fase gekoppeld aan een afvalprofiel: bovengemiddeld, gemiddeld of ondergemiddeld bewust en bereid om afval te scheiden en te voorkomen. De ‘lifestyle’ van de inwoners is onderverdeeld in: ‘likers’ (snel bereid ergens mee te doen), ‘cosmopolitans’ (bewust en statusgevoelig), ‘beacons’ (mensen van de ‘feiten’) en de ‘transformers’ (veranderaars). De vijfde groep, de ‘sceptics’ (erg kritisch), wordt voor deze eerste proef buiten beschouwing gelaten.

De komende maanden maken de RUG-onderzoekers een grid van levensstijlen, afvalprofielen en (mogelijk) passende communicatiemiddelen die mensen aanzetten tot meer afvalpreventie. Uiteindelijk rollen daar een aantal voorstellen uit voor concrete acties. Het gaat daarbij niet alleen om de boodschap, maar ook om het kanaal en de tone of voice. “Op deze manier kunnen wij straks mensen gericht voorzien van informatie in plaats van te schieten met hagel”.

Na de verkenning gaat de proef van start in nog nader te bepalen wijken in Zwolle en Zwartewaterland. Wat de uiteindelijke resultaten zijn van de gerichte communicatiemiddelen moet over ruim een jaar duidelijk zijn. ROVA beschikt over goede monitoringsinstrumenten, aldus Van Cuyk. “Al onze containers zijn gechipt, we weten welk en hoeveel afval door inwoners wordt weggegooid. Daardoor is het effect van iedere interventie straks direct meetbaar.”

Feedback op maat

Mogelijk hangt het in de toekomst dus van de postcode af of ROVA een korte video, een geschreven brief, een mail of iemand in de wijk gebruikt om inwoners te motiveren meer te doen aan afvalpreventie. Feedback op maat: makkelijker gezegd dan gedaan, maar eigenlijk heel logisch, vindt Van Cuyk. “De diversiteit aan leefstijlen wordt steeds groter, daar moeten we als gemeente rekening mee houden”.

Meer weten over het gedragsonderzoek van ROVA?

Neem dan contact op met Erik van Cuyk via evcuijk@rova.nl.


Omgekeerd inzamelen ROVA

Omgekeerd inzamelen in beeld

Omgekeerd inzamelen ROVA - 2

Het effect van Diftar en Omgekeerd inzamelen