Voorst regelt afvalzaken beter zelf

Voorst is een kleine gemeente die wel kiest voor een eigen aanpak van het afvalbeleid. Die leidt tot positief stemmende afvalresultaten, goede service, lage kosten en tevreden inwoners. Veel werk? Valt mee: “Als de aanpak eenmaal staat, dan loopt het wel.”

De gemeente houdt graag de regie in eigen handen. Met grotere inzamelaars als Circulus Berkel heeft Voorst wel contact, maar er is geen samenwerkingsverband. Senior beleidsmedewerker Monique Loeters: “Zelfstandig blijven kost meer tijd, maar je kunt met je eigen bestuur dan wel sneller schakelen om dingen gedaan te krijgen.”

Inwoners belonen

Voorst is twee jaar geleden overgeschakeld op diftar. De gemeente heeft daarbij gekozen voor een overgangsperiode met een beloningscomponent. Twee jaar lang blijft de ophaalfrequentie hetzelfde, maar mensen krijgen aan het eind van het jaar een vergoeding van € 4,50 voor elke keer dat ze de container niet aan de weg hebben gezet. Loeters: “Dat beloningssysteem werkt. In Voorst is het aanbiedpercentage nu onder de 50 procent.” Verder zijn de inwoners tevreden, is afvalscheiding gestegen naar 71,8 procent en telt het restafval nog 130 kilo per persoon per jaar. “De kringloopcijfers zijn daar nog niet in meegerekend, dat scheelt dus zeker nog 10 procent.” Nu de inwoners gewend zijn aan diftar verlaagt de gemeente de ophaalfrequentie van eens per 2 naar eens per 4 weken voor alle stromen, behalve gft (dat blijft eens per 2 weken). Hiermee zal de gemeente naar verwachting verder besparen op afval.

Efficiënter werken

Als kleine gemeente kan Voorst volgens Loeters op eigen houtje efficiënter te werk gaan. Dat levert goede prijzen op voor de inzameling en lagere kosten voor de inwoners. “Bij organisaties als Circulus Berkel zit veel denkkracht. Dat personeel moet je ook betalen. In Voorst voeren we het afvalbeleid voornamelijk zelf uit. Soms helpen externe adviseurs ons, met name bij aanbestedingen.” Voor de inzameling weet Voorst ook goede contracten af te sluiten. “De risico’s van mogelijke juridische problemen lijken tot nu toe laag. We zijn een kleine gemeente en de bedragen zijn niet enorm. Vaak wil een partij ons er wel graag bij hebben, omdat zij zo hun uren zo efficiënter kunnen inzetten.”

De balans vinden

Net als in de regio loopt in Voorst het textiel goed als recyclingstroom. “Dat loopt nu via de ReShare van het Leger des Heils en we krijgen er een mooie prijs voor.” Mogelijk gaat Voorst voor de inzameling van deze stroom wel regionaal samenwerken met Circulus Berkel. Het plan hierbij is dat de sortering wordt verzorgd door werknemers met een afstand tot de arbeidsmarkt. “Het Rijk geeft een korting op arbeidskosten, dus wij kunnen voor het textiel dan best een wat lagere prijs ontvangen.” Zoals bijna overal in Nederland is de vervuiling van de PMD-fracties in Voorst een probleem. Loeters wil er meer toezicht op vanuit de gemeente. Ook daar let ze op de balans. “Aan de ene kant leidt meer handhaving tot hogere kosten, maar schonere fracties leveren aan de andere kant meer op.”

Creatieve oplossingen

Ook met kleine, slimme maatregelen helpen ze in Voorst de afvalprestaties verder te verbeteren. Diftar met een overgangsperiode invoeren en het als ‘beloningssysteem’ laten werken is er een. Of de inhoud van de afvalcontainers aanpassen van 240 naar 180 liter. “Dan gaan mensen toch nog wat kritischer letten op hun afval.” Ook de oplossing voor de afvalinzameling bij appartementen is een creatieve. In plaats van restafval in dure ondergrondse afvalcontainers met toegangscontrole, heeft Voorst gekozen voor afgesloten verzamelcontainers. Hier mag alleen een dure ‘Voorster afvalzak’ in. Die is er in drie maten en drie bijbehorende prijzen. “Dankzij deze afvalcontainer kunnen bewoners van appartementen het restafval weggooien wanneer ze maar willen. Hier controleren we regelmatig op. Voor PMD, papier en GFT zijn de ‘gewone’ containers beschikbaar die door bewoners zelf aan de weg moeten worden gezet.”

Slagvaardig bestuur

De aanpak van Voorst leidt dus tot positief stemmende afvalresultaten, goede service, lage kosten en tevreden inwoners. Waarom niet iedereen het zo doet? “Geen idee”, zegt Loeters. “Volgens mij is een goed eigen systeem met de huidige tarieven goed betaalbaar.” Wel erkent ze dat het de nodige tijd kost om het werk zelf in gang te zetten. “Maar als het eenmaal staat, dan loopt het wel.” Wellicht ligt het eraan dat beleidsmedewerkers in kleine gemeenten vaak veel meer op hun bord hebben liggen dan afval. “Daarom denk ik dat ze niet altijd veel zin hebben in al dat gedoe, maar wij vinden dat gedoe juist wel leuk.” Dan geeft ze afsluitend nog een extra reden waarom de zaken goed gaan in Voorst: “Niet helemaal onbelangrijk, we hebben hier een slagvaardig bestuur!”

Meer weten over de aanpak van Voorst?

Neem dan contact op met senior beleidsmedewerker Monique Loeters via m.loeters@voorst.nl