De kunststofketen omdraaien


Duurzamer en functioneler

In januari kondigde ik op onze nieuwjaarsbijeenkomst aan dat we de kunststofketen willen omdraaien naar een duurzamer en functioneler model. Waar kunststof verpakkingsafval nu nog te veel wordt verkocht met de wens om er van af te zijn, moet er meer worden gekeken naar de toepasbaarheid van het afval in nieuwe grondstoffen. De toepassingen van kunststof verpakkingsafval in nieuwe producten zijn zeer breed, maar vergen vaak wel een zeer specifieke inkomende stroom bij recyclers. Gebeurt dit niet, dan moet een recycler alsnog extra sorteren en het ongewenste materiaal doorverkopen aan andere recyclers.

In de diverse Europese institutionele gremia (de Commissie, de Raad en het Parlement) is dit inmiddels ook bekend en wordt dit verwerkt in nieuw beleid. Mede op basis van wat er bij kunststof gebeurt, is voorgesteld het meetpunt voor recycling pas te leggen op het moment dat een recycler het afval daadwerkelijk in zijn recyclingproces inbrengt. Mogelijke verliezen uit sortering die eventueel van tevoren plaatsvindt, kunnen dan niet worden meegenomen. Afhankelijk van het type kunststof en de kwaliteit van de input kan dit leiden tot wel 30% verlies.

Mede debet aan hoge verliezen is dat afval van diverse herkomst kan worden gemengd, voordat het door een recycler nog aanvullend wordt gesorteerd. Daarbij kan het dus voorkomen dat een hoogwaardige stroom met een laagwaardige stroom wordt vermengd, waarna er alsnog hoge verliezen optreden.

Dit leidt naast een twijfelachtig resultaat voor het milieu ook een probleem op voor het berekenen van recycling, zowel voor producentenorganisaties als gemeenten. Omdat met recycling aan wettelijke doelen moet worden voldaan, gaat het om feiten die door de overheid kunnen worden gehandhaafd, een delicate zaak dus.

Sturen op kwaliteit

Om deze reden zijn wij er voorstander van dat zij die worden beoordeeld op het gewicht dat zij hebben gerecycled meer gaan sturen op kwaliteit, en zorgen dat er schoon en door recyclers gewenst materiaal wordt aangeleverd. Als recyclers op een gestandaardiseerde manier kunnen aangeven welke kwaliteit zij wensen, zijn stakeholders in staat hier op in te spelen en sorteerprocessen anders – mogelijk flexibel – vorm te geven. Als de door de recycler gewenste kwaliteit wordt aangeleverd (na een check van de recycler), dan kan door middel van een zgn. consignment note een terugkoppeling worden gegeven dat alles in orde is.

Zulke consignment notes zijn dan vervolgens de documenten op grond waarvan producentenorganisaties en gemeenten hun recycling kunnen berekenen en onderbouwen.

Effectief en efficiënt

Op deze manier wordt er zo effectief (vraaggestuurd) en efficiënt (met zo weinig mogelijk verlies in de keten) gewerkt. Dat kan – mits de kunststoffen zijn vervaardigd met in acht name van design for recycling – leiden tot meer recycling, en meer en betere toepasbaarheid van recyclaat in nieuwe verpakkingen of andere producten. Daarnaast zullen hiermee waarschijnlijk ook de ketenkosten geminimaliseerd worden.

Zoals al eerder aangestipt kan dit mogelijk leiden tot een andere manier van sorteren, maar ook inzamelen, dan we tot nu toe gewend zijn. Daarbij zal enerzijds aan kwaliteitseisen en traceerbaarheid (bijvoorbeeld in verband met food contact-wetgeving) voldaan moeten worden, en anderzijds zo slim mogelijk moeten worden ingespeeld op de wens van de recyclers naar hun specifieke materiaal. Misschien zamelen we over een aantal jaar alleen kunststof verpakkingen van levensmiddelen gescheiden in, en wordt de rest via nascheiding verkregen.

Cees de Mol van Otterloo, directeur Afvalfonds Verpakkingen


Cees de Mol van Otterloo
Directeur Afvalfonds Verpakkingen